Početkom aprila 1992.godine srbočetnička agresija na sjeveroistočni dio Bosne i Hercegovine u punom je zamahu. Udarni dio agresorskih snaga u prvim danima agresije bile su paravojne formacije iz Srbije, potpomognute jedinicama tzv. srpske TO, sve uz punu pomoć i logistiku jedinica tzv. JNA, koje će se ubrzo i same uključiti u izvođenje borbenih dejstava. Među prvima na meti agresora bili su: Bijeljina, Zvornik, Bratunac, Srebrenica i Vlasenica na pravcu napada uz Drinu, odnosno Brčko, Bosanski Šamac, Modriča i druga naselja na pravcu napada  uz Savu.

Sredinom aprila 1992. godine, u skladu sa odlukama Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine počinje i na tuzlanskom područje uspostavljanje Okružnog štaba TO Tuzla, za čijeg komandanta je imenovan Vahid Karavelić, dotadašnji komandant Regionalnog štaba Patriotske lige. Zbog prisustva komandi i jedinica tzv.JNA u Tuzli, na aerodromu Dubrave i na drugim lokacijama, zatim usljed kalkulantskog odnosa i manje ili veće opstrukcije od strane opštinskih rukovodstava Tuzle i još nekih opština regije, zaživljavanje Okružnog štaba se odvijalo u otežanim uslovima.

 

Vezano za pružanje otpora agresiji na području sjevernog dijela zvorničkog Podrinja, izuzetno je značajan sastanak komandanta Vahida Karavelića sa najbližim saradnicima iz okružnog štaba i predstavnicima vojno-političkog rukovodstva Kalesije, održan 24. aprila u prostorijama Rejonskog štaba TO u Prnjavoru kod Kalesije. U to vrijeme Kapetan Almir je sa jedinicama koje je imao na raspolaganju vodio borbe na Kula Gradu kod Zvornika, dok se na području Sapne nalazio Hajrudin Mešić – Kapetan Hajro sa svojom jedinicom i još nekim jedinicama iz tog dijela zvorničkog Podrinja. Na sastanku je Mehdin Hodžić kao komandant specijalnih jedinica PL zatražio da ide na područje Sapne, tako da je njegov prijedlog prihvaćen i zajedno sa Hasetom Tirićem upućen je tamo radi formiranja Taktičke grupe za odbranu tog područja. Bitno je napomenuti da je dan prije sastanka, tj. 23. aprila, na područje Kalesije dopremljena veća količina naoružanja iz Hrvatske, u čemu su učestvovali Mehdin Hodžić, Hase Tirić, Alija Muminović i drugi iz PL.

Mehdin Hodžić, koji će ubrzo među borcima postati poznat kao Kapetan Senad, stigao je 25. aprila 1992. godine u Međeđu, a već sutradan je produžio u susjedne Kobiliće. Dolaskom u Zaseok 27. aprila 1992. godine izvršio je organizaciju odbrane i podjelu prostora po rejonima, kako bi se mogla organizovati odbrana područja. Istog dana pred sumrak izvršen je pokret u rejon Bijelog potoka (na pravcu Klisa), s ciljem ulaska u Đuliće, oslobađanja tog prostora i zauzimanja dominantne kote Vjenačac – Ćirilovo brdo.

Na tom prostoru Kapetan Hajro je već od 25. aprila vodio borbe, i na pravcu Kučić Kula – Cer ostvario određene uspjehe. Dolaskom Kapetana Senada izvršene su pripreme i miniranje cijevi za odvod mulja. U jutarnjim satima 27. aprila izvršen je pokret na pravac Vjenačac – Ćirilovo brdo, gdje su tokom dana vođene borbe i u kojima je bilo i uspjeha i gubitaka. Tokom tih borbi rukovodstva mjesnih zajednica ovog prostora stupila su u pregovore sa predstavnicima tzv. srpske opštine Zvornik i dogovorili prihvatanje lojalnosti i predaju naoružanja.

Kapetan Senad i Kapetan Hajro, zajedno sa komandantom OpŠTO Zvornik Džemom Spahićem, pokušavali su do iza ponoći ubijediti predstavnike kriznih štabova tih mjesta da ne potpisuju lojalnost. Nisu uspjeli, tako da su u pola dva iza ponoći krenuli u proboj prema Zaseoku. Prethodno je Hase Tirić sa jedinicom otišao da obezbijedi siguran prolaz, tako da su se uspjeli prebaciti u Zaseok.

Početkom maja 1992. godine agresor je pokrenuo žestoke napade na šire područje Sapne. Napad na Zaseok započeo je u podne 10. maja 1992. godine granatiranjem naselja, nakon čega su četnici sa oklopno-mehanizovanim snagama ušli u Zaseok i snage branilaca doveli u potpuno okruženje. Kapetan Senad je uspio konsolidovati snage branilaca, postaviti borce sa protivoklopnim sredstvima da neutrališu tenkove i oko 16,25 sati popodne organizovati protivnapad. Prema kazivanjima njegovih saboraca, lično je poveo svoje borce u napad tako što je kao u partizanskim filmovima viknuo: “Ura” i krenuo prvi u juriš. Neprijatelj je potisnut prema donjem dijelu sela, u tom gonjenju neprijatelja Kapetan Senad je smrtno pogođen. Kasniji tok događaja pokazao je da je odbrana Zaseoka 10. maja 1992. godine bila odlučujuća za odbranu šireg područja Sapne i cijelog tog dijela Bosne i Hercegovine.

Za ove borbe na širem području Sapne vezuje se i početak stvaranja jedinice “Crni labudovi“,  proslavljene jedinice Patriotske lige i Armije Republike Bosne i Hercegovine. Jezgro ove jedinice bili su pripadnici Patriotske lige koji su predvođeni Mehdinom Hodžićem – Kapetanom Senadom otišli na područje Sapne radi organizacije otpora na tom kraju. Uzima se da je jedinica nastala krajem aprila 1992. godine u Zaseoku, da je njen prvi komandant bio Mehdin Hodžić a njegov pomoćnik Hase Tirić. Nakon pogibije Mehdina Hodžića u Zaseoku 10. maja 1992. godine, dio njegovih boraca se okuplja pod komandom Haseta Tirića i nastaje jedinica pod ovim nazivom. Ovakav naziv jedinice uzet je u znak sjećanja na prvog komandanta Mehdina Hodžića, koji se po sjećanju saboraca, u jednom razgovoru radio vezom sa agresorskim kapetanom Žutim, predstavio kao kapetan Labud.  Već tada sa njim i Hasetom Tirićem, kao i sa Hajrom Mešićem ratuje jedan broj kalesijskih boraca.

Poslije borbi na području Sapne u maju 1992. godine, dio boraca na čelu sa Hasetom Tirićem odlazi u Tuzlu. Po naređenju vrhovne komande upućuju se prema Sarajevu (Konjic, Tarčin, Igman), gdje učestvuju u pokušajima deblokade Sarajeva. Na području Igmana jedinica boravi i ratuje u periodu juni 1992. – juni 1993. godine, pri čemu je dio jedinice upućen na goraždansko ratište. Na području Konjica “Crni labudovi“ su učestvovali u borbama na Zlataru i Bokševici, nakon toga i na području Fojnice. Ova jedinica kasnije postaje jedna od najpoznatijih jedinica Armije RBiH, pod direktnom komandom Štaba vrhovne komande (ŠVK) odnosno Generalštaba Armije RBiH. Učestvovala je praktično na svim ratištima u Bosni i Hercegovini, u zoni odgovornosti svih korpusa Armije RBiH.

U sastavu ove jedinice od njenog stvaranja pa sve do kraja ratovao je veći broj kalesijskih boraca: Muradif Bureković, Suad Spahić, Hariz Vokić, Hamzalija Avdić, Nurija Karić, Alija Mešanović i mnogi drugi. Najveće ratno priznanje “Zlatni ljiljan” posthumno su dobili Suad Spahić, Hariz Vokić i Alija Mešanović.

 

Komentiraj