Kalesijska dijaspora počela se stvarati krajem šezdesetih i ranih sedamdesetih godina XX vijeka, kada sa “otvaranjem granica” bivše socijalističke države veliki broj stanovnika kalesijske opštine odlazi na “privremeni” rad u Njemačku, Austriju, Švicarsku i druge zemlje Zapadne Evrope. Nešto prije toga počelo je zapošljavanje naših sugrađana u Hrvatskoj i Sloveniji, tada republikama u sastavu Jugoslavije. I u jednom i drugom slučaju radilo se o muškarcima, momcima ili već oženjenim ljudima, a tek kasnije će početi proces dovođenja kompletnih porodica. Do novog talasa kalesijske dijaspore dolazi u ratnom i poratnom periodu, kao posljedica agresije na Bosnu i Hercegovinu (1992-1995), s tim što su sada destinacije osim navedenih država Zapadne Evrope bile i Amerika i Australija.

Kada se radi o Sloveniji, masovniji odlasci su počeli 1970. godine, kada je veći broj momaka iz kalesijskog kraja odmah završetku osnovne škole otišao u Slovenju na školovanje. Pohađali su  škole za rudarska i građevinska zanimanja, a stipendije, odnosno sredstva za smještaj i školovanje obezbjeđivala su slovenačka preduzeća, prije svih Rudnik Velenje i Rudnik Trbovlje. Zauzvrat, po završenom srednjoškolskom obrazovanju bili su u obavezi da se zaposle u rudniku, odnosno u drugim preduzećima koji su ih stipendirali.

Prije toga bilo je onih koji su otišli na rad u Sloveniju, uglavnom u rudnike. Slovenija je bila najrazvijenija od jugoslovenskih republika, tako da je bila primamljiva za ljude iz Bosne, gdje nije bilo baš puno prilika za zapošljavanje ljudi iz nerazvijenih opština.

Tako se na osnovu tih odlazaka iz sedamdesetih godina i kasnije, počela stvarati kalesijska dijaspora u Sloveniji, najviše u rudarskom gradiću Velenju. Za njima su došle porodice, djeca su se školovala i zapošljavala u Velenju i drugim mjestima, tako da danas imamo drugu i treću generaciju kalesijaca u Sloveniji.

Kao uspomena na prvu generaciju u Velenju ostala je i pjesma:

“Ja sam rudar iz Velenje, u kopače spadam…“

  

Ovu pjesmu je ispjevao Jusuf Muminović iz Donjih Rainaca, pjevač Kalesijskih slavuja. Kasnije je ova pjesma snimljena na nosače zvuka, i postala svojevrsna himna te prve generacije naše dijaspore u Sloveniji. Inače, Jusuf Muminović Juka bio je u prvoj generaciji kalesijaca, koji su poslije završene osnovne škole došli u Velenje i pohađali školu za rudarska zanimanja, nakon čega su se zapošljavali u Rudniku Velenje.

Potomci prve generacije kalesijske dijaspore danas žive i rade u Sloveniji, i mnogi od njih su završili visoke škole i fakultete.

Komentiraj