Naselje se nalazi na oko 2 km sjeveroistočno od centra današnje Kalesije. Kalesijom se smatra cijelo područje između rječice Bukovice na istoku i Kalesice na zapadu. Naziv naselja je nastao po muslimanskom plemenu Kalisija, koji su vjerovatno na ovim prostorima našli utočište nakon Srijema i nekih dijelova tadašnje, u Ugarske u kojoj su bili podvrgnuti progonima na vjerskoj osnovi.

Pominje se  već u prvim osmanskim popisima Zvorničkog sandžaka kao naselje u okviru nahije Spreča. Činjenica da se naziv javlja u tim prvim popisima, ukazuje da je naziv iz predosmanskog perioda, pošto osmanske vlasti kod postojećih naselja najčešće nisu mijenjali zatečene nazive. U popisu vlaškog stanovništva iz 1528. godine evidentirano je selo Kalesija, da bi po popisu iz 1533. godine bilo navedeno da Kalesija ima 12 muslimanskih i 90 hrišćanskih kuća, u okviru timara mustahfiza (posadnika) tvrđave Zvornik. Prema popisu iz 1604. godine Kalesija je imala 8 muslimanskih i 26 hrišćanskih kuća.

Prema prvom austrougarskom popisu iz 1879. godine nalazilo se u okviru opštine odnosno džemata Prnjavor, kotar Zvornik, a rezultati popisa stanovništva su: 170 kuća sa 963 stanovnika, od toga 708 stanovnika muslimanske i 255 stanovnika pravoslavne vjere.

Prema rezultatima narednog austrougarskog popisa od 1. maja 1885. godine mjesto je navedeno pod nazivom Kalesia, u opštini Prnjavor, i imalo je 188  kuća i 1 037 stanovnika, od čega 761 muslimanske i 276 pravoslavne  vjere.

Popisom od 22. aprila 1895. godine Kalesija je  opština u kotaru Zvornik, u koju ulaze naselja: Brdo (Brda), Brkići, Gajani, Gurbeti -Kiseljak, Hrvačići, Jajići, Jusufovići, Kadrići, Kalesija, Krušik, Pahunjak, Palavre (Palavra), Polje, Rijeka, Šahbazi, Vlahovići, Zlatarica i Zolje. Dati su samo zbirni podaci za cijelu opštinu Kalesija: 232 kuće, sa 1.112 stanovnika (808 stanovnika muslimanske i 304 stanovnika pravoslavne vjere). U naselju tada postoji policijska stanica (oružnička postaja), džamija i 2 mekteba.

Rezultati posljednjeg austrougarskog popisa stanovništva od 10. oktobra 1910 godine pokazuju da je stanovništvo opštine Kalesija  popisano po vjerskoj pripadnosti u dvije opštine: Kalesija turska ( ima 195 kuća sa 1.001 stanovnikom, od čega 996 muslimanske, 3 stanovnika pravoslavne, 1 stanovnik rimokatoličke i 1 stanovnik jevrejske vjere, i Kalesija srpska, sa 74 kuće i 444 stanovnika, od čega 442 stanovnika pravoslavne i 2 stanovnika rimokatoličke vjere.

Između dva svjetska rata u Kalesiji su evidentirani hanovi Mustafe Halilovića, Ismeta Salihbegovića, Ane iz Pasaca, Arifage Saltovića i  dućan Mustafe Halilovića u Jusufovićima.

Prema popisu iz 1953. godine naselje je navedeno pod nazivom Kalesija  i imalo je 225 domaćinstava i 1 205 stanovnika, sa zaseocima: Brda – Hrvačići (28 domaćinstava sa 149 stanovnika), Čajtinovići (23 domaćinstva sa 107 stanovnika), Gajani (17 domaćinstava sa 76 stanovnika), Hamzići (20 domaćinstava sa 140 stanovnika), Jusufovići (41 domaćinstvo sa 257 stanovnika), Kadrići–Ćeteništa (30 domaćinstava sa 143 stanovnika), Križevci (17 domaćinstava sa 90 stanovnika), Pahunjak (29 domaćinstava sa 140 stanovnika) i Šahbazi (20 domaćinstava sa 103 stanovnika).

Prema rezultatima popisa iz 1991. godine Kalesija Selo je naselje sa 1.985 stanovnika, od kojih je bilo 1.976 Muslimana, 2 Hrvata, 1 Jugosloven i 6 ostalih.

Rodovi u naselju su Halilovići, Avdići, Subašići, Mujkići, Nasupovići, Jusufovići (Jusupovići), Osmanovići, Omerovići, Jajičevići, Alibašići, Atlagići,  Bejhanovići, Beširovići, Bukvići, Ćivići, Džihanovići, Efendići,  Gačanovići, Glogići, Hasanovići, Husići, Jahići, Jusići, Omići, Okići, Pašalići, Poljakovići, Ramići, Salihovići, Srebrići, Suljići, …

Središnji dio naselja su Jusufovići i Pahunjak. U Jusufovićima (Jusupovićima) žive Halilovići, Jusufovići (Jusupovići), Nasupovići, Osmanovići, Mujkići, Pašalići …

Najbrojniji su Halilovići, davali su muhtare i “medžlise”, pominju se u sastavu vojske sa ovog područja koja je učestvovala u borbama sa ubačenim jedinicama iz Srbije kod manastira Tavne 1875. godine. Nasupovići su nekada imali velike posjede na području Zlatarice i Zolja, gdje su naselili kmetove Zoljiće, kao i u pobrđu ispod borogovskog zaseoka Ložnja, i danas se taj lokalitet zove Nasupovići. Jusufovići su po porodičnom predanju vjerovatno porijeklom iz Užica.

Porodice u zaseoku Pahunjak su Hasanovići, Salihovići, Mustafići, Hadžići, Subašići, Tursunovići, Ibriševići. Prema predanju, Mustafići su porijeklom iz Užica.

U Kadrićima žive Avdići, Mustafići, Efendići, Atlagići, Šehići… Avdići su porijeklom iz Hercegovine, najvjerovatnije iz  Plane kod Bileće.

U Šahbazima žive Omerovići, Jajčevići i Poljakovići. Za Omeroviće se zna da spadaju u starije porodice u Kalesiji. U Gajanima žive Jusići, Omići, Kamenice …

U zaseoku Palavre, koje su danas praktično spojene sa Kalesijom žive rodovi: Šabanovići, Hadžići i Fazlići. Šabanovići se smatraju starijim rodom na ovom području. Hadžići su porijeklom iz Užica,[1]ranije su imali velike posjede u polju. Hasan Hadžić je bio predratni muhtar i prvi podpredsjednik Sreskog odbora Zvornik. Fazlići su u srodstvu sa Fazlićima iz Miljanovaca.

Zaselak Brkići, smješten sjeverno od Palavra, između Dubnice i Zolja opustio je nakon II svjetskog rata. U zaseoku su živjeli Brkići, koji su se iselili u Tuzlu i drugdje.

Zolje su u austrougarskim popisima tretirane kao zaselak Kalesije. U Zolje je u XIX vijeku doseljavano hrišćansko stanovništvo iz Hercegovine, u statusu kmetova. Nakon II svjetskog rata Zolje se vode kao zasebno naselje, koje je sa Jajićima bilo u sastavu iste mjesne zajednice.

Prema popisu iz 1953. godine Zolje su imale 100 domaćinstava sa 430 stanovnika, po zaseocima: Rijeka (11 domaćinstava sa 39 stanovnika), Zlatarica (25 domaćinstava sa 101 stanovnikom) i Zolje (64 domaćinstva sa 290 stanovnika).

Prema rezultatima popisa iz 1991. godine Zolje (sa Jajićima) su imale 1.171 stanovnika, 602 Muslimana, 548 Srba, 2 Jugoslovena i 19 ostalih.

Porodice u Zoljama su Jovići, Jokovići, Kostići, Mihajlovići, Milovanovići, Rakići, Stojanovići …

Toponimi u Gornjoj Kalesiji: Trzne, Osmačani, Arapovića njiva, Otave, Ornice, Kremeš, Palavra Potok, Gložik, Nevesovice, Ćeteništa, Kalesijsko Polje, Crkvine, Osredak  …

[1] Podatke o Palavrama saopštio Husein (Mujo) Hadžić (1925) iz Palavra.

Podijeli objavu
Prethodni članakZukići
Sljedeći članakBrda

Komentiraj