Gornja Spreča je područje koje obuhvata izvorišni dio rijeke Spreče i njenih pritoka u gornjem toku, odnosno gornji dio Sprečanskog polja, kao i pobrđa i planinske predjele koji je uokviruju; sa južne strane to su obronci Javornika odnosno njegovih krakova Borogova i Bišine, sa sjeverne strane to su obronci Majevice; na istoku se ove planine susreću nizom niskih visova Velje glave između Snagova i Kamenice u zaleđu Zvorničkog Podrinja.

Inače se cijela oblast oko rijeke Spreče i njenih pritoka naziva Sprečom. U periodu između dva svjetska rata područje Spreče se, shodno tadašnjoj administrativnoj podjeli na srezove, dijelilo na Zvorničku, Tuzlansku i Gračaničku Spreču. Zvorničkom ili Gornjom Sprečom smatralo se područje oko  izvorišnog dijela i gornjeg toka rijeke Spreče. To je područje koje je sve do polovine prošlog vijeka najvećim dijelom ulazilo u sastav Zvorničkog sreza.

Najčešće se Gornjom Sprečom naziva cijelo područje oko rijeke Spreče, od njenog izvorišta pa sve nizvodno do ispod ušća Oskove i Gostelje, ili čak do Modraca, odnosno Modračke klisure. U ovom radu ćemo se uglavnom ograničiti na dio Gornje Spreče koji se završava nešto nizvodno od ušća Gribaje, a moglo bi se uslovno nazvati Kalesijskom Sprečom, shodno činjenici da se u drugoj polovini XX vijeka Kalesija razvila u administrativni i urbani centar šireg područja, kao i zbog činjenice da je to područje najvećim dijelom u sastavu opštine Kalesija.

Kada se govori o rijeci Spreči i njenom izvorištu, i danas postoje određene dileme o tome koji je pravi odnosno glavni izvor ove rijeke: da li je on ispod Snagova kako se obično smatra ili je u Papraći, ispod Borogova, kako neki istoričari navode (npr. Milenko Filipović). Naime, činjenica je da je desni izvorišni krak, koji nastaje od nekoliko manjih izvora ispod Velje glave, na području Snagova, tačnije sjeverno od Gromilice (619 metara nadmorske visine), najvišeg vrha Velje glave, nešto slabije izdašnosti tako da Spreča u dijelu svog toka iznad sela Kusonja za dugotrajnijeg sušnog perioda godine ponekad presahne, tačnije izgubi svoj tok u zemljištu preko kojeg teče. Tačnije, snagovska sastavnica Spreče nastaje od tri manja izvorišta koja se javljaju na relativno malom prostoru gdje se susreće greben Velje glave sa Snagovskom prečagom. Nakon kratkog i dosta strmog toka oni se spajaju na sastavcima u šumovitom području nekoliko stotina metara južno od zaseoka Grujići, odakle praktično počinje tok rijeke Spreče. Okolno stanovništvo izvorom Spreče smatra onaj ispod Velje glave, između snagovskih zaselaka Ajgina i Grujića. Između ova dva zaseoka proteže se  razvođe između Drine i Spreče, odnosno Bosne. Lijevi izvorišni krak je vrelo koje izbija iz strmog krečnjačkog odsjeka, kojeg narod naziva Megarom, po jednoj od pećina koje se tu nalaze, neposredno ispod papraćkog zaseoka Odžaci, a iznad sadašnjeg puta Caparde – Šekovići – Tišča i manastira Papraća. I sama rječica se obično naziva Papraćom ili Papraćkom rijekom, odmah nakon vrela ima dosta strm tok, prima s desne strane potok Točak, zatim i Ašćerića rijeku kod Mutevelića Hana, a nakon toga teče u pravcu sjevera manjom dolinom usječenom između Borogova s lijeve i brda Rudnika s desne strane. Na tom kratkom putu do sastava sa desnim krakom u polju ispod Capardi prima više vrela, skoro sva su sa lijeve strane i izbijaju iz masiva Borogova, a najznačajniji i najizdašniji od njih je Studenac.

Naziv za rijeku Spreču, a samim tim i za područje, po svemu sudeći je keltskog porijekla (kroz Berlin teče rijeka sličnog naziva – Spree).

Prema fizičko-geografskim i geomorfološkim karakteristikamamože se uzeti da je cijela dolina Spreče uzdužna depresija duga oko 150 km i široka preko 50 km, umetnuta poprečno na tokove rijeka Drine i Bosne. U ovu primarnu depresiju umetnute su tri sekundarne depresije: Gornja Spreča, Tuzlanska kotlina i Donja Spreča. Na području Gornje Spreče možemo izdvojiti tri mikrogeografske cjeline: Sprečansko polje – aluvijalna ravan oko rijeke Spreče, površi i pobrđa Bišine, Borogova i Velje glave s južne i jugoistočne strane, i Majevice sa sjeverne strane.

Komentiraj